เงินปันผลและ Corporate Action
แยกสิทธิผู้ถือหุ้น ผลต่อราคา และการปรับสัญญา พร้อมข้อควรตรวจสำหรับ Long และ Short ก่อนขึ้นเครื่องหมาย
เงินปันผลและ Corporate Action เป็นเหตุการณ์ที่ต้องตรวจล่วงหน้าสำหรับผู้ถือ SSF Block Trade เพราะอาจมีผลต่อราคาหุ้น ข้อกำหนดของ Series และเงื่อนไขการถือสถานะ การพิจารณาเพียงว่าบริษัทจ่ายปันผลเท่าใด โดยไม่ตรวจวิธีสะท้อนในสัญญา อาจทำให้คำนวณกำไรขาดทุนและเงินที่ต้องเตรียมผิด
ผู้ถือสัญญาฟิวเจอร์สไม่ได้เป็นเจ้าของหุ้นโดยตรง จึงไม่ควรเข้าใจว่ามีสิทธิรับเงินปันผลหรือสิทธิจากการเพิ่มทุนเช่นเดียวกับผู้ถือหุ้นทุกกรณี ต้องแยกสิทธิทางกฎหมายของหุ้นออกจากผลทางเศรษฐกิจที่ปรับผ่านราคาและข้อกำหนดสัญญา การชดเชยตามเงื่อนไขบริการก็ไม่ใช่สิทธิทั่วไปที่ใช้ได้กับทุกผู้ให้บริการ
เงินปันผลเงินสดและวัน XD
วัน XD เป็นวันที่ผู้ซื้อหุ้นตามกติกาการรับสิทธิจะไม่ได้รับปันผลรอบนั้น ราคาหุ้นในวันดังกล่าวอาจเปลี่ยนเพื่อสะท้อนการจ่ายปันผล แต่ราคาจริงยังได้รับผลจากข่าว ภาวะตลาด และคำสั่งซื้อขาย จึงไม่ควรสมมติว่าราคาจะลดลงเท่าปันผลแน่นอน หรือใช้จำนวนเงินปันผลเป็นกำไรที่รับได้โดยไม่มีความเสี่ยง
สำหรับ Long ควรตรวจว่าวันเปิดและวันปิดเข้าเงื่อนไขใด มีการปรับรายละเอียดสัญญาจาก TFEX หรือไม่ และผลปันผลถูกสะท้อนผ่านรายการใด สำหรับเงินปันผลเงินสดทั่วไปซึ่งไม่รวมปันผลพิเศษ หน้าเงื่อนไข Beyond ระบุว่า หาก TFEX ไม่ปรับรายละเอียดสัญญา บริษัทจะคืนเงินปันผล 90% ผ่านราคาปิดเมื่อปิดสัญญา จึงต้องตรวจประเภทปันผลและประกาศปรับสัญญาก่อนใช้เกณฑ์นี้
สำหรับ Short ต้องตรวจข้อจำกัดก่อนวันขึ้นเครื่องหมายอย่างเคร่งครัด Beyond กำหนดให้ปิด Short ก่อน XD เงินสด หากไม่ปิด ผู้ลงทุนมีภาระจ่ายเงินปันผลแก่เจ้าของหุ้น โดยปรับผ่านราคาปิดสัญญา ข้อกำหนดนี้ไม่ควรตีความว่าเป็นการอนุญาตให้ถือข้าม XD ได้ตามปกติ
กรณี XD เป็นหุ้น หรือขึ้นเครื่องหมาย XW, XR และ XM หน้า Beyond ระบุว่า Long ไม่ได้รับสิทธิ ส่วน Short จะได้รับแจ้งล่วงหน้า 1 สัปดาห์ และต้องปิดให้แล้วเสร็จก่อนวันขึ้นเครื่องหมาย ไม่สามารถถือข้ามได้ ผู้ลงทุนควรยืนยันกำหนดเวลาปิดกับผู้แนะนำการลงทุนที่ดูแลบัญชี
การคำนวณผลปันผลโดยไม่บันทึกซ้ำ
ตัวอย่างสมมติให้มีหุ้นอ้างอิงเทียบเท่า 20,000 หุ้น และบริษัทประกาศปันผล 1 บาทต่อหุ้น จำนวนทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องก่อนเงื่อนไขบริการเท่ากับ 20,000 บาท แต่จำนวนที่ปรับให้ลูกค้าและวิธีปรับอาจต่างจากตัวเลขนี้ ผู้ลงทุนไม่ควรบวก 20,000 บาทเข้ากำไรของแผนโดยอัตโนมัติ
หากราคาฟิวเจอร์สปิดที่ใช้คำนวณรวมผลปันผลแล้ว การปรับกำไรเพิ่มด้วยเงินปันผลเดิมอีกครั้งทำให้ผลตอบแทนสูงเกินจริง ควรบันทึกว่าราคาเป็นก่อนหรือหลังปรับ และแสดงรายการปรับเพื่ออธิบายที่มา โดยใช้สมการเดียวกันตลอดตั้งแต่กำไรจากราคาไปจนถึงผลสุทธิ
วันจ่ายเงินปันผลไม่จำเป็นต้องเป็นวันเดียวกับวันที่สัญญาหรือบริการสะท้อนผลปันผล จึงควรตรวจวันประกาศ วันขึ้นเครื่องหมาย วันกำหนดสิทธิ และวิธีที่บริษัทใช้กับรายการนั้น การมีข่าวปันผลเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอให้เติมข้อมูลลงเครื่องคำนวณโดยไม่มีวันที่และเงื่อนไขรองรับ
เหตุการณ์ที่เปลี่ยนขนาดหรือชื่อสัญญา
การแตกหุ้น การรวมพาร์ ปันผลเป็นหุ้น การเพิ่มทุน หรือเหตุการณ์เปลี่ยนโครงสร้างบริษัท อาจนำไปสู่การปรับรายละเอียดสัญญา การปรับมีวัตถุประสงค์จัดการผลทางเศรษฐกิจตามกติกา แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ลงทุนได้รับหุ้นหรือสิทธิใหม่โดยตรง ต้องอ่านประกาศสำหรับ Series ที่ถืออยู่และตรวจวันมีผล
ผลที่พบได้คือขนาดสัญญาหรือราคาที่เกี่ยวข้องเปลี่ยน และอาจมีชื่อ Series ที่แยกจากสัญญามาตรฐาน การคำนวณด้วยตัวคูณเดิมจึงอาจผิด แม้จำนวนสัญญาในบัญชียังเท่าเดิม ตัวอย่างสมมติ หากตัวคูณเปลี่ยนจาก 1,000 เป็น 1,050 หุ้น ความไวต่อราคา 1 บาทของ 100 สัญญาจะเปลี่ยนจาก 100,000 เป็น 105,000 บาท
การเปลี่ยนชื่อหุ้นหรือการคงชื่อเดิมของ Series อาจทำให้รายงานมีหุ้นอ้างอิงกับชื่อสัญญาที่ไม่ตรงกันทั้งหมด ผู้ลงทุนไม่ควรตัดสินว่าเป็นข้อมูลผิดจากชื่อเพียงอย่างเดียว ควรตรวจการจัดกลุ่มในรายงานทางการและประกาศปรับสัญญา โดยเฉพาะเมื่อรวม OI หรือเปรียบเทียบประวัติก่อนและหลังเหตุการณ์
จัดการแผนก่อนเกิดเหตุ
ก่อนเปิดควรตรวจว่าระยะเวลาถือคร่อมวันขึ้นเครื่องหมายหรือวันมีผลของ Corporate Action หรือไม่ หากคร่อม ต้องประเมินว่าบริษัทอนุญาตให้ถือหรือจำเป็นต้องปิดก่อน การปิดเร็วกว่าที่ตั้งใจเปลี่ยนทั้งโอกาสรับผลตอบแทน ต้นทุน และวันที่ต้องกลับมาประเมินการลงทุนใหม่
ควรขอคำยืนยันเป็นชุดเดียว ได้แก่ Series ที่ได้รับผล ข้อกำหนดหลังปรับ วิธีคิดเงินปันผล ราคาเสนอที่รวมรายการใด และขั้นตอนสำหรับ Long กับ Short อย่าใช้เงื่อนไขปันผลเงินสดปกติกับปันผลพิเศษ ปันผลหุ้น หรือสิทธิเพิ่มทุนโดยถือว่าเป็นเรื่องเดียวกัน เพราะการดำเนินการอาจต่างกัน
หลังเหตุการณ์ควรตรวจรายการบัญชีและรายละเอียดสัญญาอีกครั้ง หากผลคำนวณต่างจากคำยืนยัน ให้แยกตรวจตัวคูณ ราคาเปิด ราคาปิด จำนวนวัน และรายการปรับ แทนการแก้กำไรสุทธิปลายทางอย่างเดียว วิธีนี้ทำให้ตรวจสอบได้ว่าความต่างมาจากข้อมูลที่เปลี่ยนจริงหรือจากการนับผลของเหตุการณ์ซ้ำ