อ่าน Volume และ OI ให้ถูกความหมาย

Volume และ Open Interest หรือ OI เป็นข้อมูลคนละประเภท Volume นับกิจกรรมการซื้อขายในช่วงเวลาที่ระบุ ส่วน OI แสดงจำนวนสัญญาที่เปิดค้าง ณ เวลาของข้อมูล การเห็น Volume มากไม่ได้แปลว่ามีสัญญาคงค้างเพิ่มในจำนวนเท่ากัน เพราะการซื้อขายอาจเป็นการเปิดใหม่ ปิดเดิม หรือเปลี่ยนผู้ถือสถานะ

OI ไม่ได้ระบุทิศทาง Long สุทธิของตลาด ทุกสัญญาที่เปิดค้างมีผู้ซื้อและผู้ขายอยู่คนละฝั่ง การเพิ่มขึ้นของ OI จึงไม่ใช่หลักฐานว่ามีผู้มองขาขึ้นมากกว่าขาลง หรือมีเงินไหลเข้าฝั่ง Long เพียงด้านเดียว ต้องใช้ข้อมูลราคาและบริบทอื่นประกอบโดยยอมรับว่าข้อมูลสาธารณะไม่ได้บอกเจตนาของผู้ลงทุนแต่ละราย

กลไกการเปลี่ยน OI

เมื่อคู่สัญญาทั้งสองฝั่งเปิดสถานะใหม่ OI เพิ่มขึ้น เมื่อทั้งสองฝั่งปิดสถานะเดิม OI ลดลง หากฝั่งหนึ่งเปิดใหม่และอีกฝั่งปิดเดิม OI อาจไม่เปลี่ยน แม้มี Volume เกิดขึ้น ความแตกต่างนี้อธิบายว่าทำไมวันซื้อขายคึกคักอาจไม่ได้ทำให้สถานะคงค้างสูงขึ้น

ตัวอย่างสมมติเริ่มที่ OI 100 สัญญา มีรายการ 20 สัญญาที่ทั้งสองฝั่งเปิดใหม่ OI จะเพิ่มเป็น 120 หากต่อมามี 10 สัญญาที่ทั้งสองฝั่งปิด OI จะลดเหลือ 110 ส่วน Volume ของสองรายการรวม 30 สัญญา การนำ Volume 30 ไปบวก OI เดิมโดยตรงจึงให้ผลผิด

การเปลี่ยนผู้ถือโดยไม่เพิ่ม OI ยังอาจสะท้อนกิจกรรมการซื้อขายที่มีความหมาย แต่ข้อมูลรวมไม่สามารถระบุว่าใครเปลี่ยนจากฝั่งใดหรือเป็นการลงทุนประเภทใด จึงไม่ควรใช้คำอธิบายว่าเงินรายใหญ่สะสมหรือถอนตัวอย่างแน่นอนจาก OI กับ Volume เพียงสองค่า

อ่านรายงาน Block Trade ของ TFEX

รายงาน Stock Futures Block Trade Report ที่ใช้ในหน้า Beyond เป็นรายงาน ณ วันทำการสุดท้ายของสัปดาห์ และ TFEX ระบุว่าจะอัปเดตในวันทำการแรกของสัปดาห์ถัดไป วันที่รายงานจึงอาจห่างจากวันที่เปิดหน้าโดยเป็นไปตามรอบปกติ ต้องแยกจากเวลาที่ระบบตรวจรายงานใหม่และเวลาที่ดึงสำเร็จ

Volume ในตารางนี้เป็นยอดสะสมตามช่วงเริ่มต้นและสิ้นสุดที่แสดงในแต่ละ Series ไม่ใช่ Volume ของวันล่าสุดหรือของสัปดาห์ล่าสุดโดยอัตโนมัติ Series คนละอายุอาจเริ่มสะสมคนละวัน การจัดอันดับยอดสะสมจึงสะท้อนทั้งกิจกรรมและระยะเวลาสะสม ไม่ควรสรุปว่าอันดับสูงหมายถึงกำลังมีแรงซื้อขายมากที่สุดในวันนี้

รายงานแยก Volume แบบ AOM และ Block Trade แต่ OI ที่แสดงไม่ควรถูกตีความว่าเป็น OI ของ Block Trade เพียงประเภทเดียว หากไม่มีการแยกที่ยืนยันได้ การนำจำนวนที่วางแผนไปหาร OI ใช้ดูสัดส่วนต่อสถานะคงค้างของ Series นั้น ไม่ใช่การรับรองว่าจะมีคู่สัญญาหรือสภาพคล่องรองรับจำนวนที่ต้องการ

เปรียบเทียบย้อนหลังให้ตรงฐาน

การหาปริมาณซื้อขายระหว่างสองรอบจากยอดสะสมทำได้เมื่อ Series และวันเริ่มสะสมตรงกัน และไม่มีเหตุแก้ไขข้อมูลที่ทำให้ฐานเปลี่ยน หากยอดใหม่ลดลงหรือ Series เปลี่ยน ไม่ควรฝืนคำนวณเป็นกิจกรรมติดลบหรือเติมค่าศูนย์แทนข้อมูลที่หาย ต้องตรวจต้นทางและแยกเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้อง

ตัวอย่างสมมติ Series เดิมมียอดสะสม 1,000 และรอบถัดไป 1,150 โดยเริ่มสะสมวันเดียวกัน ส่วนต่าง 150 จึงอธิบายกิจกรรมระหว่างสองรอบได้ภายใต้ข้อมูลที่ครบ แต่หากรอบใหม่เป็น Series อีกตัวหรือเริ่มสะสมใหม่ การลบตัวเลขยังให้ผลทางคณิตศาสตร์แต่ไม่ตอบคำถามเรื่องกิจกรรมในช่วงเดียวกัน

ใกล้หมดอายุ OI อาจเปลี่ยนเพราะการปิด Series เดิมและเปิด Series ถัดไป การดูเฉพาะตัวที่ใกล้หมดอายุอาจทำให้เข้าใจว่าความสนใจในหุ้นหายไปทั้งหมด ควรตรวจการกระจายตาม Series และข้อกำหนดที่เปลี่ยน โดยไม่รวมสัญญาต่างตัวคูณเป็นมูลค่าเท่ากันจากจำนวนสัญญาเพียงอย่างเดียว

ใช้กราฟและตารางอย่างมีข้อจำกัด

Heatmap ช่วยเห็นว่าหุ้นใดมี OI มากหรือน้อยในรายงาน สีเข้มแสดงระดับข้อมูลที่กำหนด ไม่ได้บอกทิศทางราคา ส่วนกราฟอันดับช่วยเปรียบเทียบจำนวน แต่เมื่อแต่ละ Series มีขนาดสัญญาต่างกัน อันดับจำนวนสัญญาไม่จำเป็นต้องเป็นอันดับมูลค่าความเสี่ยง

กราฟราคาเทียบการเปลี่ยน OI ใช้จัดกลุ่มเพื่อค้นประเด็นที่ควรศึกษาเพิ่มเติม ไม่ใช่สัญญาณซื้อขายที่รับประกันผล การขึ้นของราคาพร้อม OI เพิ่มอาจมีคำอธิบายได้หลายแบบ และยังต้องตรวจข่าว อายุสัญญา สภาพคล่อง และข้อมูลรอบล่าสุด การตั้งชื่อกลุ่มจึงควรอธิบายสิ่งที่วัดโดยไม่ยืนยันเจตนาตลาดเกินข้อมูล

ก่อนใช้รายงานควรตรวจวันที่ ช่วงสะสม Series และข้อมูลที่ไม่แสดงตัวเลข หากระบบดึงใหม่ไม่สำเร็จ ควรเห็นข้อความและเวลาตรวจแยกต่างหาก ข้อมูลรายสัปดาห์ใช้ประกอบภาพรวมและการเตรียมแผนได้ แต่ราคาเสนอและสถานะบัญชีที่ใช้ตัดสินใจทำรายการต้องตรวจจากข้อมูลปัจจุบันของบริการ